Yaptıkları müziğin grup ile icrasının her ne kadar kollektif bir emeğin ürünüymüş
gibi görünmesiyle birlikte Çığrışım’ın çıkışından bu yana yaşadığı müzik evrelerine
bakıldığında bir grup kimliğinden ziyade kurucularından Tünay Akdeniz’in dönüşümüyle
birlikte kadro ve ses açısından farklılaşmalara uğramış bir grup olduğu görülür.
1967 yılında Karabük Sanat Enstitüsü ekibinde davulcu olarak Milliyet Liseler
Arası Müzik Yarışması'na katılan Akdeniz, 1968 yılında üniversite öğrenimi için
İstanbul’a gelir ve 1970 yılında Çığrışım Folk 4’lüsü grubunu kurar. Grubun ilk
kadrosunda Tünay Akdeniz 12 telli gitar ve saz çalıp vokal yaparken, Mithat Coşkun,
12 telli gitar, vokal, saz, flüt; Şinasi Bakıcı: kaşık; Mehmet Gün ise tumba
çalıyordu. 1972 yılında Coşkun Plak etiketiyle yayınlanan ilk 45’likte
“Yaklaş Yaklaş” (vokal: Mithat Coşkun) - Çığrı Oyun Havası (enst) - Karsa Giderim
Karsa (vokal:Mithat Coşkun) - Karpuz Kestim Yiyen Yok (vokal: Tünay Akdeniz)
şarkıları yer almaktaydı. Kadronun kullandıkları enstrümanlardan da anlaşılacağı
üzerine grup dönemin Dönüşüm, Türeyiş, Ajlan ve 3 Ozan gibi Anadolu Pop’un folka
yakın duran kesitinde yer alıyordu.
Bu kadro bir süre sonra dağılır ve yerini Atilla Ceyhan ve Çığrışım Folk adlı
gruba bırakır. Söz konusu grup aslen Atilla Ceyhan (gitar ve vokal) ve Tünay
Akdeniz'in (davul) ortak projesi durumundadır. Nitekim plaklarda da bu ikiliye
stüdyo müzisyenleri eşlik etmiştir. Ritm 68’den Rıza Silahlıpoda orgda, aynı
orkestradan Talat Kurter basta ve Celal Kara flütte yer almış. Bu ekip 1973 yılı
içerisinde “Dadduk-Karacaoğlan 9/8” adında bir 45’lik plak yapar. Dadduk (Tatlı),
Tünay Akdeniz’in bir bestesiyken Karacaoğlan 9/8 tuhaf bir biçimde Karacaoğlan
sözlerinin monte edildiği bir Yunan bestesidir. Tıpkı Bang Bang’in Cem Karaca
yorumu olan Bir Anadolu Hikayesi, James Last'vari bir Bach üzerine Dönüşüm
Topluluğundan Halit Kakınç’ın söylediği Mevlana 75 gibi. 1973 yılındaki bu plak
denemesinden sonra uzun 1975 yılına kadar Tünay Akdeniz ismi pek duyulmaz.
1975 yılına kadar uzanan bu süre içerisinde Led Zeppelin ve Slade başta olmak
üzere rock’ın muhtelif kanalları üzerinde irdelemelerde bulunur ve gerçek anlamda
ilk Tünay Akdeniz 45’liği ortaya çıkar: SALAK. Artık üzerinde "folk" ibaresi
olmayan Çığrışım, Hey dergisinde argoyu müzikte kullanan Slade’in izinden giden
bir grup olarak tanıtılır. Bu yeni Çığrışım Tünay Akdeniz’le birlikte Kenan Yavuz’un
ortak projesi görünümündedir. Her şarkının sözlerin haricinde birer vecize de
plağın kapağını süslemektedir. Örneğin SALAK için: “İhtiyar salaklar da vardır,
genç salaklar da. İhtiyarlar yalnız biraz daha AKILLIDIR.” vecizesine yer verilmiştir.
Grup, o dönem için müziğinin yanısıra sözleriyle de aradan sıyrılan bir duruşu
temsil etmektedir. Nitekim dönem, Anadolu Pop devrinin tamamen kapanıp, kentsoylu
şarkıların üretilmeye ve sokak müziğinin ilk tuğlalarının yerine konmaya başlandığı
bir zamandır.
Akdeniz ve Yavuz, Bülent Ortaçgil’in “Benimle Oynar mısın” uzunçalarını yaptığı,
şarkı yazarlarının “Edalı pullu gelin” haricinde kelam etmelerinin gerekliliğine
vardıkları, daha doğrusu şarkı yazarı olma yoluna gittikleri bir dönemde manifesto
gibi bir 45’lik yapmışlardı. Bu bağlamda müzik dünyası, hem SALAK, hem de Aşkın
Tarifi’nde argonun rahat kullanımına şahit olur. Öte yandan bu duruş ortaya konulan
sanat ürünü bazında kendini gösterirken, grubun sahne performansı alanında aynı
iddiayı devam ettirmediği, daha doğrusu dönemin basınında konser bazında kendilerinden
bahsettirmedikleri görülür. Kent Plak’tan Nazmi Şenel prodüksiyonuyla yayınlanan bu
45’liği, yine aynı şirketten çıkan “Eskidenmiş – Niçin Seni Seviyorum” adlı bir
başka plak izler. Bu plakta davul, vokal ve ritm gitarda Tünay Akdeniz, solo gitarda
Kenan Yavuz, bassta Bülent Dokur Grup Çığrışım’ın kadrosunu oluşturmaktadır. İnsani
değerlerin erozyonundan dem vuran bir protest çalışma olan “Eskidenmiş”i bir rockn’roll
standartı üzerine yazılmış Türkçe sözlerden oluşan “Niçin Seni Seviyorum” izler.
1978 yılında, Kent plak dönemi kapandığında Grup Çığrışım, Tünay Akdeniz ve
Çığrışım adını alarak, grubun bağımsız firması “Pardon” çatısında grubun son ve en
çok ses getiren 45’liğini yaparlar. “Dişi Denen Canlı - Mesela Mesele”... Plağın
kapağında "Punk-Rock" yazısı, grubun daha önce Erkin Koray’ın konser bazında işlediği (Fitaş Hard Rock konseri-1974)
ekol vurgusunun ilk kez bir plak üzerinde yer alması bakımından alışılmamış bir
dışavurum sayıldı.
Tünay Akdeniz ve Çığrışım “Dişi Denen Canlı”nın seksi sözleriyle beylik teenager
formlarına tutunurken, bir yandan da dönemin politize ortamının dışında eğlenmesini
bilen bir grup olabilmenin tadını çıkarıyorlardı. O dönemde gayet politik bir duruşu
temsil eden özellikle Clash gibi sol eğilimli grupların temsilciliğini üstlendiği
punk rockın ülkemizde kendini ifade ettiği sözlerin batıdakinden farklı boyutlarda
kendini üretmesinin arkasında Asya tipi sol kültür üretiminin olduğu pekala söylenebilir.
Öte yandan, Hakkı Bulut’un bile politize olduğu bir dönemde görünüşte gayet
zararsız olan şarkılarının sözleri, TRT tarafından “basit olduğu” savıyla denetimden
geçmez. Bunun üzerine Tünay Akdeniz, Uğur Değirmenci’nin "Dişi Denen Canlı"
ve kendisinin "Mesela Mesele" isimli şarkısının sözleri arkasında durarak TRT’yi
Danıştay’da dava eden ilk sanatçı olur. Ancak askerlik gelince, müzisyen onurunu
ortaya koyduğu mücadelesine devam etmeye fırsat bulamadan sivil platformdan
uzaklaşır. Akdeniz, askere gitmeden önce grubuyla "Es Kısa Kes - Hayata Veda" adlı
bir plak hazırlamıştı. Askerlikten döndüğünde ise mühendis olarak memuriyet hayatına
atılarak artık müzisyen olarak faal olmamakla birlikte, gençlere Led Zeppelin, Queen,
Status Quo ve giderek Metallica, Anthrax, Iron Maiden albümlerini kasete çeken
rockçı ağabey konumundadır. Önceleri Üsküdar’daki dükkanında, daha sonra Karabük’teki
evinde kaset kaydı yaparak 80’lerde bir sonraki kuşaktan gençlerle olan bağlarını
kopartmadı.
Aynı yıllarda gençliğini yaşamış pek çok insandan farklı olduğunu 1987 senesinde
yeni doğmuş olan kızı Beste Banu’ya bir Iron Maiden T-Shirt'ü giydirip çektiği
fotoğrafını Hey Dergisine göndererek vasatın dışında bir yol çizdiğini açıklamış
olur.
Emekli olan, evli ve 2 çocuk babası Tünay Akdeniz, en son Safranbolu’da
Zalifre Otel'de gitar çalıp oldies tarzı şarkılar söylemekteydi. 1978’den bu yana
yaptığı bestelerini bir CD albümde toplamayı düşündüğünü söylenen bir müzisyen
olarak müzikle olan bağını hala koruyor.
Tünay Akdeniz, 2010 Kasım ayında “Deniz Kızı” isimli şarkı kaydı yapıp yayınladı.
Türkiye’nin ilk “punk”ı, 42 sene sonra “yeni” bir plak çıkarıyor
Tünay Akdeniz, 42 sene sonra yeniden plaklanıyor.
Yıllar ve de yıllar önce yaptığı 45’lik plaklar uzun zamandır düşündüğü bir plak çalışması olarak hayata geçiyor.
Zamanında ceketine punk rockerların rozetlerinin yanı sıra; aksesuar olarak dalak, ciğer ve but yerleştirip poz vererek, ülkede küçük çaplı bir infial yaratan Tünay Akdeniz, yerli rock müziğimizin yer altından bugüne ulaşan seslerinden birisi.
Sözü, Akdeniz’e bırakıyoruz:
“42 sene önce yaptığım 3 adet 45’lik plağımı (6 şarkım) uzun zamandır düşündüğüm bir mini LP’de toplama projem sonunda hayata geçiyor. Sevgili Murat Beşer’in aracılığı ile Almanya’da yaşayan sevgili Ercan Demirel’e ait Ironhand firması, 6 şarkımı bir mini LP halinde basımını yapıp tüm Avrupa ülkeleri ve Türkiye’de satışa sunacak.
Kendisi ile her konuda anlaştık; plak kapağı eskizleri çalışması başladı ve plağım muhtemelen Temmuz 2017’de piyasa çıkacak. Sevgili Murat Beşer’e, Ercan Demirel’e, yıllar önce bu projem için bana destek veren Psikiyatri uzmanı Dr. Gökben Hızlı’ya ve kapakta kullanılacak karikatürüm için Özgür Nihat Çelik’e çok teşekkür ederim.”
Biz de Delikasap olarak yerli rock’n’roll dünyamız adına tüm emeği geçenlere teşekkür eder, Tünay ağabeyimize sağlık, mutluluk ve bol rock’n’roll dolu bir yaşam dileriz.
(Kaynak: delikasap.org)
Tünay Akdeniz’in The Godfather Of Turkish Punk LP Plağı
Türkiye'nin ilk Punk'ı Tünay Akdeniz'in 70'li yıllarda yapmış olduğu şarkılar orjinal analog makaralardan remaster edilerek plak formatında yayınlandı. Enstrümantal versiyonlar ile birlikte 12 parçanın yer aldığı Tünay Akdeniz'in bu ilk uzunçalarında iki de sürpriz kayıt bulunuyor.
Albümde Murat Beşer ve Münir Tireli'nin yazılarına ek olarak fotoğrafların da bulunduğu 4 sayfalık insert yer alıyor.
(Albüm açıklaması)
Diskografi: 1972 Çığrışım Folk (EP, Coşkun Plak HC 1169)
A Yüzü: 1- Yaklaş Yaklaş
2- Çığrı Oyun Havası
B Yüzü: 1-
Kars’a Giderim Kars’a 2- Karpuz Kestim Yiyen Yok
(Çığrışım Folk - Tünay Akdeniz: 12 Telli Gitar, Saz, Vokal - Mithat Coşkun: Vokal -
Şinasi Bakıcı: Kaşık - Mehmet Gün: Tumba)
1973 Dadduk /
Karacaoğlan 9/8
(45’lik, Coşkun Plak HC 1267)
(Atilla Ceyhan & Çığrışım Folk - Tünay Akdeniz: Davul - Atilla Ceyhan: Gitar,
Vokal - Rıza Silahlıpoda: Klavye - Talat Kurter: Bas - Celal Kara: Flüt)
1975 Salak
/ Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi (45’lik, Kent [Ses ve Plak Endüstrisi] 1088)
(Grup Çığrışım: Vokal-Davul-Tünay Akdeniz, Kenan Yavuz: Solo Gitar,
Mahmut Erciş: Org)
1976 Eskidenmiş / Niçin Seni Seviyorum (45’lik, Tempo Plak 36)
(Tünay Akdeniz: Ritm Gitar, Vokal, Davul - Kenan Yavuz: Solo Gitar - Bülent Dokur: Bas)
1978 Mesela Mesele
/
Dişi Denen Canlı
(45’lik, Pardon - TAP 02)
(Tünay Akdeniz ve Çığrışım - Tünay Akdeniz: Ritm Gitar, Vokal, Davul - Kenan
Yavuz: Solo Gitar - Bülent Dokur: Bas)
2006 ÇIĞRIŞIM / BUNALIMLAR (Complete Single Collection Split CDr, Yurtdışı, onstagerecords.com, dehri Music collection)
(Complete Single Collection from 70's band close to punk.Outstanding works...)
ÇIĞRIŞIM 1. Salak
2. Babam Yazdı Ben Besteledim
3. Mesela Mesele
4. Dişi Denen Canlı
BUNALIMLAR 5. Taş Var Köpek Yok
6. Yeter Artık Kadın
7. Başak Saçlım
8. Bunalım
9. Kınalı Gelin
10.Güzel
11.Bir Dünya Da Bana Ver
12.Aş Senin Bildiğin Gibi Değil
Deniz Kız / Tünay Akdeniz (Single Şarkı, 15.11.2010)
1-
Deniz Kız
2017 The Godfather Of Turkish Punk / Tünay Akdeniz ([LP=Longplay] Plak Albüm, Ironhand Records Almanya - N002L, 21.11.2017)
A Yüzü: 1. Salak (Idiot) (1975)
2. Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi (Daddy Wrote The Lyrics I Composed The Music That's The Recipe Of Love) (1975)
3. Niçin Seni Seviyorum (Why Do I Love You) (1976)
4. Eskidenmiş (Back In The Old Days) (1976)
5. Mesela Mesele (For Example The Matter Is...) (1978)
6. Dişi Denen Canlı (The Creature Called Female) (1978)
B Yüzü: INSTRUMENTAL / ENSTRÜMANTAL 1. Salak (Idiot) (Enstrümantal)
2. Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi (Daddy Wrote The Lyrics I Composed The Music That's The Recipe Of Love) (Enstrümantal)
3. Niçin Seni Seviyorum (Why Do I Love You) (Enstrümantal)
4. Eskidenmiş (Back In The Old Days) (Enstrümantal)
5. Mesela Mesele (For Example The Matter Is...) (Enstrümantal)
6. Dişi Denen Canlı (The Creature Called Female) (Enstrümantal
(Co-producer – Cem Şeftalicioğlu
Cover: Hayati Evren
Liner Notes: Murat Beser, Münir Tireli
Mixed By, Mastered By Hamit Akbay
Producer: Ercan Demirel)
2018 The Godfather Of Turkish Punk / Tünay Akdeniz (Dijital Maxi Single, Ironhand Records Almanya / A.K. Müzik Türkiye, 10.01.2018)
1- Salak - 03:46
2- Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi - 04:07
3- Niçin Seni Seviyorum - 02:34
4- Eskidenmiş - 02:16
5- Mesela Mesele - 04:31
6- Dişi Denen Canlı - 03:36
The Godfather Of Turkish Punk (CD Albüm, A.K. Müzik, 18.10.2018)
1. Salak (1975)
2. Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi (1975)
3. Niçin Seni Seviyorum (1976)
4. Eskidenmiş (1976)
5. Mesela Mesele (1978)
6. Dişi Denen Canlı (1978)
7. Kadir Mevlam
8. Deniz Kızı
9. Salak (Enstrümantal)
10.Babam Yazdı Ben Besteledim İşte Aşkın Tarifi (Enstrümantal)
11.Niçin Seni Seviyorum (Enstrümantal)
12.Eskidenmiş (Enstrümantal)
13.Mesela Mesele (Enstrümantal)
14.Dişi Denen Canlı (Enstrümantal)
15.Dişi Denen İnsan
Tünay Akdeniz & Çığrışım (Müzik Grubu) - Google Araması
TürkPopMüzik.Net
Kronoloji (Yıllar)
