Dünyaca ünlü Amerikalı şarkıcı Taylor Swift, yapay zekâ teknolojilerinin ses ve görüntü taklitlerine karşı hukuk dünyasında çığır açacak bir hamle yaptı. Şarkıcı, sesini ve ikonik görsellerini marka olarak tescil ettirmek için kolları sıvadı. Swift, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin eğlence sektöründe yarattığı tehditlere karşı sesini ve görüntüsünü korumak amacıyla Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticaret Markası Ofisi’ne yeni marka tescil başvurularında bulundu. Şarkıcının, yapay zekâ karşı savaş başlatması Türkiye’de de gündem oldu.

Türkiye’de sahneye çıkan isimler, Swift’in hamlesini doğru bulurken, yapay zekanın geldiği durumu korkutucu olarak değerlendirdi. Müzik meslek birlikleri avukatları da bu tür ihlallere karşı etkin hukuki koruma sağlanabilir ifadesini kullandı.

Işın Karaca, “Gelişen ancak Türkiye’de çok geride kalan müzikal haklarımız zaten tatmin edici değilken yapay zekâyla savaşmak çok korkutucu. Düşünün zamanında öyle mukaveleler imza atmışız ki gelişen teknolojiler kapsamım dışındaki gelişmelerin ne olduğunu bilmeden, ön görmeden yaşamışız. Müzik bedava bir şey değildir, haliyle temennimiz dünyada sesiyle, fiziksel konserle, canlı şarkı söyleyen ve müzik enstrümanı çalan insanların korunması için emsal bir hareket olur” şeklinde konuştu.

Deniz Seki, “Açık konuşayım, Taylor Swift’in yaptığı hamle çok akıllıca ve hatta geç kalınmış bir refleks. Çünkü artık mesele sadece şarkı söylemek değil; sesin, yorumun, sahnedeki duruşun bile ‘kopyalanabilir’ hale geldiği bir çağdayız. Bu da sanatçının kimliğini doğrudan tehdit ediyor. Ben kendi adıma baktığımda, yıllardır bu işi kalbimle ve emeğimle yapıyorum. Sesim, yorumum ve sahnedeki varlığım. Bunların hepsi benim kimliğim. Bir başkasının bunu yapay zekâyla taklit etmesi sadece etik bir sorun değil, aynı zamanda emeğe saygısızlık. O yüzden böyle bir koruma fikrine çok uzak değilim. Evet, ben de bu konuyu ciddi ciddi düşünürüm. Çünkü artık sanatçı sadece müzik üretmiyor, aynı zamanda kendi ‘varlığını’ da korumak zorunda. Eğer teknoloji bu kadar hızlı ilerliyorsa, bizim de kendimizi koruyacak adımları atmamız şart. Ama şunu da ekleyeyim; hiçbir yapay zekâ, bir sanatçının yaşanmışlıklarını, duygusunu, kalbindeki kırıkları ve sevinçleri birebir yansıtamaz. Bizi biz yapan şey tam da o. Bu yüzden ne kadar önlem alırsak alalım, gerçek olan her zaman hissedilir” ifadelerini kullandı.

“Dijital Gasp” Buray, “Bence mesele sadece hukuki değil; etik bir tarafı da var. Çünkü bir sanatçının sesi onun kimliğinin bir parçası. Onu izinsiz kullanmak, sadece bir teknik üretim değil, aynı zamanda bir kimlik ihlali. Önümüzdeki dönemde hem Türkiye’de hem dünyada bu konuda daha net çizgiler çizileceğini düşünüyorum. Sanatçıların kendi ‘dijital kimliklerini’ koruma altına alması artık bir lüks değil, zorunluluk haline geliyor” dedi.

Zerrin Özer, “Yapay zekâ adı altında sanatçının sesini, yüzünü çalmak resmen dijital gasp! Türkiye’de hâlâ bunun gri alan olması kabul edilemez. Kimliğimizi koruyamıyorsak, sanatçıyı sahnede değil kopyasında izlersiniz” diye konuştu.

Petek Dinçöz, “Yapay zekâ artık sadece teknoloji değil, kimliğin birebir kopyalanabildiği bir alan. Türkiye’de de sesimizin, yüzümüzün ve sahne duruşumuzun korunması için hukuki adımlar mümkün ama artık daha net yasalar şart. Çünkü sanatçının emeği kadar kimliği de korunmalı” açıklamasını yaptı.

“Katmanlı çok iyi bir koruma sistemi mümkün” Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği (MSG) Yönetim Kurulu Başkanı Ferhat Göçer, “Türkiye’de de bu mümkün. Hem de daha geniş kapsamlı bir şekilde dört ayrı kanun üzerinde koruma kalkanı sağlayabilir sanatçılarımız. Bir, görüntü ve ses kopyalanması: Medeni Kanun kapsamında kişilik hakları çerçevesinde... İki marka tescili: Sınai mülkiyet kanunu çerçevesinde marka tescili yaptırabilir. Üç ses icra koruması: 5846 fikir ve sanat eserleri kanunu çerçevesinde icra, söz, müzik ve beste koruması yapabilir. Dört sanatçı kimliğinin izinsiz kullanımında: Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde haksız rekabet hükümleriyle koruma sağlanır. Yani özetle... Türk hukuk sistemimizde bu dört ayrı yoldan çok katmanlı çok iyi bir koruma sistemi mümkün” diye konuştu.

“Sanatçının sesi kimliğidir” Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, “Sanatçının sesi ve yorumu onun kimliğidir; yapay zekâ yoluyla izinsiz çoğaltılması, mevcut mevzuat çerçevesinde hak ihlali olarak değerlendirilmeli ve güçlü şekilde korunmalıdır” dedi. MESAM Avukatı Simge Üngüder de “Türkiye’de doğrudan ‘deepfake yasağı’ olmasa da kişilik hakları, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve haksız rekabet hükümleri birlikte kullanılarak, bu tür ihlallere karşı etkin hukuki koruma sağlanabilir” diye konuştu. Kaynak: www.milliyet.com.tr - 30.04.2026